<Back | Home | Basics | Departments | Get Involved | Site Map | What's New

Home>Basics>ABC's>Vitamin A Vagary>Dutch
English Original

Note: After reading this article, please also read Vitamin A, Vitamin D and Cod Liver Oil: Some Clarifications

Vitamine A

Door Sally Fallon

Nederlandse vertaling Rob Hundscheidt

"Eet wortels voor de vitamine A". Zulke beweringen die in vele populaire diëten
en voedingsboeken worden gevonden, wekken de indruk dat de
lichaamsbehoefte voor deze essentiële voedingsstof uitsluitend vervuld kan
worden door plantaardige voedselsoorten zoals wortels, pompoen, groene
bladgroenten en oranje gekleurd fruit. De voedingsschool van het
laagvetgehalte profiteert geweldig van het feit dat het publiek maar weinig van
vitamine A afweet; omdat de familie van de in water oplosbare voedingsstoffen
geen echte vitamine A is, maar exacter met de term pro-vitamine A moet
worden aangesproken.

Echte vitamine A, of retinol, wordt alleen in dierlijke producten gevonden zoals
levertraan, lever, en andere organische vleessoorten, boter, room, vis,
schaaldieren, en in dierlijk vet.

Bij optimale condities zet de mens het caroteen om in de bovenste gedeelte van
de darm door inmenging van de galzouten en vetsplitsende enzymen. Van de
hele caroteenfamilie kan bètacaroteen het makkelijkst worden omgezet naar
vitamine A. Eerdere studies geven een equivalentie aan van 4:1 van
bètacaroteen tot retinol. Met andere woorden: er zijn 4 eenheden bètacaroteen
nodig om 1 eenheid vitamine A te produceren. Deze verhouding werd later
bijgesteld tot 6:1 en recent onderzoek suggereert zelfs een hogere verhouding
(1). Dit betekent dat je een ongelooflijke hoeveelheid groenten en fruit zou
moeten eten om zelfs maar het dagelijks minimum binnen te kunnen krijgen,
nog er van uitgaand dat er een optimale omzetting plaatsvindt.

Maar de omzetting van caroteen naar retinol is zelden optimaal. Diabetici en
diegenen met een slechte schildklierfunctie - een groep die minstens de helft
van de Amerikaanse bevolking uitmaakt - kan deze omzetting niet volbrengen.
Kinderen maken deze omzetting maar heel slecht, en zuigelingen al helemaal
niet - ze moeten hun hoeveelheden vitamine A uit dierlijk vet halen – toch
wordt het laag-vet-dieet vaak aanbevolen voor kinderen (2).

Inspannende lichamelijke oefening, excessieve consumptie van alcohol,
excessieve consumptie van ijzer (in het bijzonder de "aangerijkte" witte bloem
en de ontbijtgranen), het gebruik van een aantal populaire medicijnen,
excessieve consumptie van meervoudig onverzadigde vetzuren, zinkgebrek en
zelfs koud weer kunnen de omzetting van vitamine A verhinderen (3), zoals het
laag-vet-dieet dat ook doet.

Carotenen worden omgezet door de inwerking van galzouten, en er komt maar
weinig gal in de darm als een maaltijd maar weinig vet bevat. Diegenen die
boter op zijn groenten en room aan zijn blendermix toevoegt is wijzer dan hij
denkt. Botervet stimuleert de afscheiding van gal, die nodig is voor de
omzetting van caroteen van groenten naar vitamine A, en tegelijkertijd voorziet
deze ook nog in erg makkelijk opneembare vitamine A. Meervoudig
onverzadigde oliën stimuleren ook de afscheiding van galzouten maar kunnen
vlugge vernietiging van het caroteen veroorzaken, of het moet al zo zijn dat
anti-oxidanten aanwezig zijn

Het is daarom zeer onwijs om te berusten op plantaardige bronnen voor de
vitamine A. Deze vitale voedingsstof is nodig voor de groei en reparatie van
lichaamsweefsels, het helpt de slijmvliezen van de mond, neus en keel en de
longen te beschermen; het zet de afscheiding aan van verteringssappen die
nodig zijn voor een juiste vertering van proteïne; het helpt mee aan sterke
botten en tanden, en om rijk bloed op te bouwen; het is essentieel voor een
goed gezichtsvermogen; het helpt in de productie van de RNA; en draagt bij in
de gezondheid van het immuunsysteem. Vitamine A-gebrek bij zwangere
moeders resulteert in oogdefecten, zwervende nieren, hazenlip, open gehemelte
en abnormaliteiten van hart en bloedvaten.

Voedingspionier Weston Price beschouwde de in vet oplosbare vitamines, vooral
vitamine A, als zijnde de katalysators waarop alle andere biologische processen
berusten. Efficiënte opname van mineralen en het gebruik van in water
oplosbare vitamines verlangen voldoende vitamine A in het dieet. Zijn
onderzoek demonstreerde dat rijke hoeveelheden vitamine A een gezonde
reproductie verzekerden en zich openbaarde als attractieve brede gezichten met
rechte tanden en sterke stevige lichamen. Hij ontdekte dat gezonde primitieve
mensen vooral vitamine A-houdend voedsel naar waarde schatten voor
opgroeiende kinderen en zwangere moeders. In de 1930er jaren stelde hij
tijdens zijn werkzaamheden vast dat hun voeding tien maal zo veel vitamine A
bevatte dan het typische Amerikaanse dieet op dat moment.

Dit verschil is heden ten dage vrijwel zeker nog groter omdat de Amerikanen
tegenwoordig boter en levertraan afgezworen en uitgewisseld hebben voor lege,
verwerkte meervoudig verzadigde vetten.

In derde wereld-gemeenschappen die met het westen in contact zijn gekomen
zijn vitamine A gebreken wijdverspreid en dragen bij aan hoge babysterfte,
blindheid, niet tot ontwikkeling komende personen, tot botvervormingen en
vatbaarheid voor infecties (4). Deze treden zelfs op in gemeenschappen die een
rijkelijke caroteen voorziening hebben via groenten en fruit. Schaarste van
zuivelproducten, een afwijzing van orgaanvlees als zijnde uit de tijd of
ongezond, en een vervanging van plantaardige olie voor dierlijk vet in het koken
dragen alle bij tot de typische degeneratieverschijnselen en lijden van de
mensen in de derde wereld.

De aanvoer van vitamine A is van zulk vitaal belang voor het menselijk
organisme dat de mensheid in staat is grote hoeveelheden vitamine A in de
lever en andere organen op te slaan. Het is dus mogelijk over een behoorlijke
tijdsperiode op een vetvrij dieet te leven voordat zich de symptomen
openbaren, of de gebreken er van zich kenbaar maken. Maar gedurende
periodes van veel stress wordt de opgeslagen vitamine A-voorraad vlug
opgemaakt. Inspannende oefening, periodes van lichamelijke groei,
zwangerschap, zogen, en infecties zijn stressfactoren die snel de vitamine A
uitputten. Kinderen met mazelen gebruiken snel de vitamine A op, en wat vaak
resulteert in onomkeerbare blindheid.

Een interval van twee jaar tussen de zwangerschappen geeft de moeders de tijd
om de vitamine A voorraad te her opbouwen, zo dat later komende kinderen
niet aan een verminderde vitaliteit gaan lijden.

Een aspect van vitamine A wat meer nadruk vereist is de rol die het speelt in
het proteïne gebruik. Kwashiorkor is overwegend een ziekte van vitamine A
gebrek, leidend tot verslechterde proteïne opname, omdat deze het resultaat is
van de afwezigheid van proteïne in het dieet. Hoog proteïnehoudende, weinig
vet bevattende diëten bij kinderen veroorzaken vlugge groei tezamen met
uitputting van de vitamine A voorraad. De resultaten – lange, bijziende,
slungelachtige individuen met slechte tanden, en een slechte botstructuur – ziet
men overal wel ergens in Amerika. Groeiende kinderen profiteren in feite meer
van een dieet wat meer calorieën dan proteïne bevat (5). Zulk een dieet wat rijk
is aan vitamine A zal resulteren in sterke gelijkmatige groei, een stevig lichaam
en hoge weerstand tegen ziekte.

Het is dus wat teleurstellend voor de weinig-vet-etende mensen, in het
bijzonder als de waarheid zelfs in orthodoxe publicaties naar buiten komt. Een
recent New York Times artikel laat zien dat vitamine A rijke voedselsoorten
zoals lever, eidooier, room en schaaldieren weerstand geeft tegen infectieziektes
bij kinderen en het voorkomen van kanker bij volwassenen (6). Een artikel in de
Washington Post beschreef vitamine A als "goedkoop en effectief, met wonderen
die nog altijd niet (her-)ontdekt zijn", en opmerkend dat recente onderzoeken
hebben uitgewezen dat vitamine A supplementen de kindersterfte in de derde
wereld helpen voorkomen, dat het slachtoffers van mazelen beschermd tegen
zware complicaties, en de overbrenging van het Aids-virus van moeder-naarkind
helpt te voorkomen (7). Het artikel noemt boter, eidooier en lever als
belangrijke bronnen van vitamine A, maar claimt jammer genoeg ook, dat het
caroteen van de groenten "net zo belangrijk is". Zo duurt de vaagheid over de
vitamine A voort, zelfs onder wetenschappelijke schrijvers.

Diegenen die vertrouwd zijn met het werk van Weston Price laten zich niet zo
vlug voor de gek houden. Ze weten dat voedselsoorten die rijk aan vitamine A
zijn zoals lever, eieren en levertraan van vitaal belang zijn voor goede
gezondheid. Als jij - of je kinderen - geen lever of levertraan of eieren lusten,
dan vertwijfel maar niet. Onderzoeken laten zien dat de best absorbeerbare
bron van vitamine A het botervet is (8), een voedselsoort die bij jong en oud in
de smaak valt. Dus gebruik vrijelijk boter en room voor de goede smaak er van,
en voor een wijze voedingspraktijk.

REFERENCES

1. Solomons, N.W., and Bulus, J., "Plant sources of provitamin A and
   human nutriture", Nutrition Review, Springer Verlag New York, Inc., July
   1993, v. 5 1, pp 199204.
2. Jennings, I.W., Vitamins in Endocrine Metabolism, Charles C. Thomas
   Publisher, Springfield, Illinois.
3. Dunne, Lavon J., Nutrition Almanac, Third Edition,McGraw-Hill Publishing
   Company, 1990.
4. Solomons, Op. Cit.
5. Personal communications, Mary G. Enig, Ph.D.
6. Angler, Natalie, "Vitamins Win Support as Potent Agents of Health", New
   York Times, March 10, 1992.
7. Brown, David, "It's Cheap and Effective, With Wonders Still Being
   (Re)discovered", The Washington Post, November 7,1994.
8. Fraps, G.S., and Kermerer, A.R., "The Relation of the Spectro Vitamin A
   and Carotene Content of Butter to Its Vitamin A Potency Measured by
   Biological Methods", Texas Agricultural Bulletin, N.- 560, February 1938.

©1999 Sally Fallon. All Rights Reserved.

<Back | Home | Tour | Calendar | Contact Us | Funding | Join Now